Манас таануу

Манас эпосун изилдеген окумуштуулар

(1835–1865)
ВАЛИХАНОВ ЧОКАН ЧИНГИЗОВИЧ

Валиханов Чокан Чингизович (Мухаммед-Ханафия) Чыңгызович (1835-ж. Казакстандын азыркы Кустанай обл., Жети-Көл районундагы Кушмурун кыштагы – 1865-азыркы Талды-Коргон обл., Алтын-Эмел кыштагы) – казак элинин туңгуч илимпозу-этнограф, фольклорчу, тарыхчы, тилчи, демократ-агартуучусу.

МАНАСТААНУУ ИЛИМИНИН КАЛЫПТАНЫШЫ ЖАНА ӨНҮГҮШҮ

Манастаануу илими түпкү негизинде кыргыз фольклористикасынын курамына кирип, илимдин ошол багытынын өзүнчө бутагы-бөлүгү болгон менен, көп белгилери жактан өзүнө таандык өзгөчөлүктөрү бар, анын үстүнө алгачкы кабар-маалыматтары элибиздеги оозеки чыгармалардын бардык үлгүлөрүнүн кайсынысын алганда да алда канча узак убакыт мурда башталган багыт.

(1837–1918)
РАДЛОВ ВАСИЛИЙ ВАСИЛЬЕВИЧ

Василий Васильевич (Фридрих Вильгельм) Радлов (1837, Берлин – 1918, Петроград) – орустун Чыгышты изилдөөчү белгилүү окумуштуусу, илим дүйнөсүндө кеңири таанымал түрколог, этнограф, археолог.

(1837–1918)
РАДЛОВ ВАСИЛИЙ ВАСИЛЬЕВИЧ

Василий Васильевич (Фридрих Вильгельм) Радлов (1837, Берлин – 1918, Петроград) – орустун Чыгышты изилдөөчү белгилүү окумуштуусу, илим дүйнөсүндө кеңири таанымал түрколог, этнограф, археолог.

(1837–1918)
РАДЛОВ ВАСИЛИЙ ВАСИЛЬЕВИЧ

Василий Васильевич (Фридрих Вильгельм) Радлов (1837, Берлин – 1918, Петроград) – орустун Чыгышты изилдөөчү белгилүү окумуштуусу, илим дүйнөсүндө кеңири таанымал түрколог, этнограф, археолог.

(1837–1918)
РАДЛОВ ВАСИЛИЙ ВАСИЛЬЕВИЧ

Василий Васильевич (Фридрих Вильгельм) Радлов (1837, Берлин – 1918, Петроград) – орустун Чыгышты изилдөөчү белгилүү окумуштуусу, илим дүйнөсүндө кеңири таанымал түрколог, этнограф, археолог.

(1837–1918)
РАДЛОВ ВАСИЛИЙ ВАСИЛЬЕВИЧ

Василий Васильевич (Фридрих Вильгельм) Радлов (1837, Берлин – 1918, Петроград) – орустун Чыгышты изилдөөчү белгилүү окумуштуусу, илим дүйнөсүндө кеңири таанымал түрколог, этнограф, археолог.

Жалпы китептер

Балдарга үчүн китептер

Диссертациялар

Сөз таануу

Суроо: Чоро деген сөз эмнени түшүндүрөт?

Жооп: Чоро (иранча чухра — жан жигит, жолдош) — эпикалык баатырдын жакын жолдошу. Ойрот-калмак мифологиясында көптүк түрдө Чорос, цорос деген дербет жана жунгар княздарынын байыркы ата-бабалары катары айтылат. Ойротчо — ңор, ортоңку кыпчак тилинде — чора, шора. Чоро — баатыр деген маанини билдирген. Чыгыш теги боюнча байыркы түрктөрдөн титул болуп эсептелген чур (чор), (чура) чора деген сөзүнө барып такалат. Чур (чор), (чура) чора сөзү байыркы убактарда байыркы перс тилинен түрк тилине кабыл алынганы, алгач байыркы перс тилинде «жоокер», «баатыр» деген түшүнүккө ээ экендиги, бирок кийин байыркы түрк тилинде титул катары (кан менен бектин ортосундагы) мансаптык даражаны билдиргени маалым. Чур (чор), (чура) чора титулунун негизинде ошол байыркы түрк доорунан баштап эле көптөгөн адам аттары пайда болуп колдонулуп келген. Буга байыркы түрк руникалык жазмаларында учураган Агуш Чур, Бег чур, Ил чур, Чур өңдүү ысымдар күбө.